Når eg er dritlei av alt og angrar alle valg eg har gjort, fordi eg heller ville hatt fridommen til å drive meg sjølv høgt eller lågt eller kor faen eg vil, når eg angrar alle band eg har knytt til andre, alle lån og plikter eg har knytt meg til, alle forpulte kontraktar eg har underskrive både bokstaveleg og relasjonelt.

Då kan eg ikkje gripe til ein sosialt akseptabel ide om at eg eigentleg er ein 1800-talsmann. Eg kan ikkje seie: Slik har eg det fordi eg er mann. Fordi eg frå naturen si side eigentleg skulle jakte og forføre og stikke av. Fordi eg er mann, for faen, og det er jo derfor alt dette livet og ansvaret og keisemda er så kvelande for meg.

Nei, då må eg forhalde meg til slikt jævla skvip som dette, og få i fleisen at ikkje nok med at eg er så jævla lei alt eg har valgt, men det er faenmeg UNATURLEG at eg er lei også.

Fuck deg, Stian Landgaard.

Du har ingen rett. Ingen jævla rett til å uttale deg om meg og mitt liv og mine kjensler og mine valg og kva som er naturleg for meg.

Eg er kvinne. Eg er forfattar. Eg har ungar.

Og eg vil kverne deg i kjøttkvern og mate duene med deg.

Eg vaknar opp til eit Noreg som dels jublar over fire nye år med Jens, og dels fortviler over manglande regjeringsskifte.
Kva handla eigentleg dette valget om?
Eine eller andre statsministeren?
Skulle tru det.

Folk har slurpa i seg nyhende om skjørtelengder, mobbing av feite Erna, underskrifter frå sinte Lars og evig bitre Siv. Det har vore personfokus, det har vore regjeringsfokus, det har vore snakk om kva det eine og det andre partiet eigentleg ville svelge av kamelar om dei kom i posisjon til makt, og overskrifta har vore TAKTIKK under heile valkampen.

Kva handla dette valget om?
Sånn heilt eigentleg, når partiprogramma er pakka vekk, stemmene talt opp og mandata fordelt?
Handla det om det eine eller andre trynet på skjermen? Eine eller andre taktikken og hestehandelen?

Sjølvsagt gjer det jo ikkje det. Det handlar om den jobben politikarane skal gjere dei neste 4 åra.

Det er fire år til me kan skifte ut dei som no sit på stortinget. Fire år til me igjen har lov til å velge.

I 2009, etter 25 år med aukande medvite og kunnskap om miljø, om klima, om kva gift med puttar i oss sjølve og verda me bur i, med stadig aukande kunnskap om samanhengen mellom fattigdom, krig og manglande ressursar, overforbruk, energimangel og bioteknologi.

Kva velger folk i Noreg? Eit av verdas rikaste land, kanskje det einaste landet som kom seg velberga gjennom finanskrisa og framleis er frie til å velge utan å engste seg for verken krig eller livsfarleg fattigdom i eige land?

Kva gjorde me?

Det var to parti som hadde ambisjonar om å prioritere miljø. Velgarane kunne velge mellom eit sosialistisk alternativ, og eit borgarleg. Begge framsto som stabile, trygge, fornuftige parti i resten av programma sine, ingen ting å skulde på. Ingen væpna revolusjon eller rasistiske utspel eller religiøs fanatisme. Berre to fornuftige, greie, forståelege parti og miljø i fokus. Velg sjølv: Sosialistisk løysing på miljø med mykje statsinnblanding? Velg SV. Borgarleg løysing, med fokus på fridom og næringsliv? Velg Venstre.

Kva valgte folket?
Kva valgte Noreg?

Desse to partia, som var dei einaste som hadde fokus på verdas viktigaste problem, på utfordringane som kan gjere eg og du til epidemiramma fattiglusar i eit krigsherja land om me ikkje tar oss saman, fekk 10% av stemmene. Til saman.

Eg er ikkje sint.
Eg er frykteleg, frykteleg lei meg.

Poor girls blue dress

Fredag, sola skin og eg skriv.

Om eg ikkje skal skrive, så skal eg gå tur. Derfor berre litt tvilsam rosablogging i dag.

Høyrt om www.etsy.com?

Der selger folk ting dei har laga. Alt mogleg.

Du kan til dømes kjøpe kjolar som folk har sydd. Slike kjolar som det berre fins ein av. Av og til ser ein slike kjolar og tenker at ein skal tenke meir på det. Det kan du ikkje på etsy. For då har nokon andre kjøpt kjolen og den er borte for alltid.

Derfor er etsy akkurat som kunstgalleri.

Det er mykje rart, mykje stygt, mykje inspirerande.

Og om du ser noko du MÅ ha bør du kjøpe det.

Brukt kjole med knappar og belte som er brodert på

Dei siste dagane har vore slitsame for alle som blir irriterte på tiltak som setter folk i tronge, ubekvemme båsar ut frå kva kjønn dei har.
Forlagsbransjen har fått eit såkalla kvinneforlag, som satsar tungt på lettlese erotikk.
Til helga slår Disney saman to av sine kanalar (Toon, der dei klassiske Donald og Langbein regjerer i gammal og ny form, og Jetix, kanalen for moderne japanskinspirerte fantasyseriar/manga-action) til ein ny guttekanal. Heimesida til den nye kanalen er pynta med skateboard og sprettballar, og mange jenter sine disney- og manga-favorittar blir no putta i ein “dette er for gutter”-kanal.
BarneVakten, som skal passe på at det som skjer i mediene er greit for barn, fastslår at Disney har heilt rett i at gutar og jenter liker forskjellige ting.

– Gutter og jenter har ulike medieinteresser. Dette gjelder ikke bare TV-mediet, men digitale medier generelt, sier BarneVaktens daglige leder Øystein Samnøen.
– Jenter er gjerne mer sosialt- og nytteorienterte enn gutter. Gutter søker i større grad underholdning, utfordringer og spenning, mener Samnøen.

Dette er slett arbeid frå BarneVakten, som burde vere meir bevisste på korleis born er utsatt for massiv kjønnskategoriserande marknadsføring. Dette gjeld alt frå tidlegare kjønnsnøytrale LEGO til klistremerker og ryggsekkar.
I Stavanger har undertøysbutikken Dick & Daisy denne veka reklamert i vinduet for «Din første BH. Fra åtte år og oppover.» Vindusreklamen blei fjerna etter media viste interesse.
Det har gått nokre år sidan fleire av dei store kjedene trakk tilbake babybikinien etter påtrykk frå publikum. Det hjalp å irritere seg dengong, det hjalp å irritere seg no. Men det hjelper berre om me gjer noko med irritasjonen: Stiller spørsmål og er medvitne forbrukarar.

Sjølv om jenter som gruppe ser ut til å velge sosiale verktøy på nett, treng me ikkje pakke dei inn i rosa glitter i alle samanhenger. Sjølv om mange gutar har godt av å springe frå seg i friminutta, treng me ikkje utpeike sport som ei guttegreie.
At det på gruppenivå fins forskjellar mellom kjønna gir ikkje oss vaksne rett til å kjønne alle aktivitetar, klær, leiketøy og tv-program for ungane våre. Og det gir oss ingen rett til å kjønne alle personlegdomstrekk eller preferansar.

Det er ikkje slik at ungane sjølv ikkje merker kva som skjer. Ungdomsskuleelev Maren Veim skriv:

Det er også vanskelig å skille seg ut! Hvis du er en gutt så kan det være vanskelig å innrømme at du liker feminine ting fordi du er redd for å bli stemplet som homo.
Sånn sett er det jo litt greiere å være jente for det å være litt maskulin kan bare være tøft i noen miljøer.

Det med miljø er også viktig for hvordan jenter og gutter blir behandlet i forhold til hverandre.
Hvis du er i et litt gammeldags miljø som mener at guttene skal gjøre alt det tunge arbeidet og at jenter er så hjelpeløse, så gjør jo det at det blir sånn; hvis jenter aldri løfter litt tungt blir vi jo ikke sterkere og hvis vi alltid blir passet på og aldri får gjøre noe selv så blir vi jo hjelpeløse!

Me vaksne velger. Me har makt over kva me velger å kjøpe, og marknadsføring handler om å få tak i våre pengar.
Og berre eit enkelt spørsmål fekk butikkeigaren i Stavanger til å fjerne reklamen for barne-bh-ar.
Det nytter å tenke. Det nytter å spørre. Det nytter å velge.

Eller me kan la borna våre vekse opp i den tru at det fins svært avgrensa og tronge rammer for kva kvinner og menn kan seie, føle, meine og gjere.

Vårt valg.

Bileta er henta frå Revolusjonært roteloft som presenterte Jeyoong Meyon sitt kunstprosjekt for norsk bloggpublikum i fjor haust.

Vil du la denne gjengen definere kva som passar seg for kjønnet ditt?

For to år sidan lanserte tvNorge ein tv-kanal for kvinner. Ikkje for folk som likte romantiske filmar, dramaseriar, livsstilsprogram og talkshow, men ein kanal for kvinner.
No er lanseres Silke, eit forlag av og for kvinner. Kva skal dei drive med? Første bokhausten deira er prega av lettleste og erotiske bøker. Ikkje fordi dei er eit kommersielt forlag som satsar på eit publikum for lettlest og erotisk litteratur, men fordi kvinner kjøper flest bøker, og det er på tide med eit eige forlag for kvinner.

Men kva bøker er det kvinner kjøper mest av, då?

Er det ikkje kvinnene som held liv i tekstdrivne og vanskeleg tilgjengelege bøker om folk som ligg i fosterstilling og teiknar sirklar om seg sjølv? Eller korleis var det no igjen?

Det er heilt greit å satse på bøker det er ein marknad for, tv det er ein marknad for, og det fins sjølvsagt kvinner som berre vil lese om puling og kvinner som berre vil sjå Jane Seymour på tv.

Men la no for helvete vere å kalle dette kvinnelitteratur og kvinnefjernsyn. På same måte som spionromanar ikkje er mannelitteratur eller at fotball er mannefjernsyn. Det fins menn som ikkje les Wilbur Smith, og det fins menn som ikkje ser sport på fjernsynet, det fins kvinner som elskar John le Carré og det fins kvinner som har sesongkort på stadion.

Det er veldig enkelt. Berre gi faen i det der.

Antrekket, før eg visste kor utruleg praktisk det ville vise seg å vere med raude støvlettar

Torsdag blei den raraste dagen.
Eg skulle bli intervjua på Chateu Neuf, og sjølv om eg ikkje akkurat forventa at det kom nokon for å høyre på, så hadde det vore lurt å rekke flyet.
Eg rakk ikkje flyet.
Og det kom mange folk.
Då eg dukka opp ein time for seint hadde dei ikkje gått sin veg. Kanskje fordi dei var nysgjerrige etter eg hadde bedt arrangøren opplyse om kvifor eg var komme for seint: At eg hadde køyrd på ein ungsau, som var så hardt skadd at eg fann det etisk rett å avlive den. Men sidan eg ikkje hadde noko eigna avlivingsutstyr i bilen, måtte eg bruke det eg hadde tilgjengeleg. Dyret var seigliva, eg kom for seint til flyet, men eg var på veg så raskt eg kunne, framleis med blodflekkar på dei høge hælane.

Studentane var snille, eit veldig fint publikum som hadde kjekke spørsmål etterpå.

Så bar det ut i verda, det vil seie Oslo-natta.  Sjeldne visittar i storbyen og like sjeldne møter med gode vener inviterer til lukkelege timar der ein drikk med begge hender og underhalder kvarandre med røvarhistoriar frå røynda. Utover kvelden har eg ein tendens til å bli litt vulgær, heldigvis hadde dei fleste i selskapet vinbriller på og ingen såg ut til å bli alt for flaue på mine vegner.

Resten av helga har eg gøymt meg på andre sida av Noreg, langt her vest, på ei hemmeleg øy. Eg har gått turar i sol og i regn, spelt poker og lese i Lucifers evangelium. Brillefin helg.

Denne vegen fører ingen stader. Det er berre spor etter hjort på den. Altså ein hjorteveg. Bygd rett før jakttida.

Her kan hjorten stå og sjå ned på den kyrkja eg gifta meg i. Det likar sikkert hjorten. Då nynnar den nok.

Breaking news: Arrangementet på Chateu Neuf i kveld blir litt forsinka.

Eg kjem med eit seinare fly enn planlagt. Så: Ikkje stress. Det tar eg meg av.

 

****************

Sit du og surfar på nett frå jobb? Oh, stakkars, stakkars deg. Eg sit og surfar på nett i senga, eg. Veldig mykje betre. Kaffien er i alle fall betre. Og så kan eg ha radio på utan å skjemst.

I dag er skrivedag. Torsdag. Eg skal berre skrive halve dagen. Resten av dagen skal eg bruke til å ta eit fly, eit tog, ein drosje, og så skal eg prate med ei som eg aldri har møtt før som heiter Miriam. Me skal snakke om Song for Eirabu. Eg er ikkje så flink til å halde meg til saka, så me får no sjå kor mykje Eirabu det blir, og kor mykje anna eg får lyst til å underhalde henne med.
Dersom nokon vil tjuvlytte, så er det veldig fint. Me skal late som om me ikkje ser dykk, men likevel snakke høgt nok til at de kan høyre.

 

Klokka 20.00, i andre etasje på Chateu Neuf, gratis inngang, billeg vin, billeg te.

Eg har drive og gått meg vill i skogen dei siste dagane. Det er ikkje så vanskeleg, ein skal berre gå bort frå stien, og fortsetje å gå til sola går ned. Eg er framleis sliten i beina, men har ein merkeleg trang til å gå meg vill i skogen ein gong til. Kanskje eg rekk det før flyet. Kanskje eg rekk flyet.

Beltedyr kan halde pusten og snuse på ting samstundes.

Det kan ikkje eg. Men eg kan lukte mange ting som eg ikkje kunne lukte før. Slik er det når nasen ikkje er kronisk bedøvd. Med flunkandes ny kontakt med eigne olfaktoriske sanser er eg nysgjerrig og positivt innstilt. Eller merker i alle fall at eg lurer på kva det er eg kan lukte.

I går trudde eg tildømes at det lukta hestepiss av ei myr eg fall i. Syns eller trudde. Men det stank piss. Og så trudde eg at det lukta blåbærlyng og furu, men så var det så sterkt at eg snart forsto det måtte vere bæsj. Det var ganske langt inne i skogen. Det heng ikkje saman.

Eg kan også smake ting betre.

Det er ikkje noko godt med vin når det verken smakar eller lukter som det skal. Grevlingar har ein luktesans som er 700 ganger betre enn vår. Grevlingar drikk ikkje vin.

Men kva faen. Vin er uansett pointless utan røyk.

Eg skulle skrive noko hyggeleg, hadde eg tenkt, noko om dyr og skogturar og frisk luft og frisk nase. Kanskje i morgon.

Det er haust. Eg har feira med støvlettar, nedovermunnviker og mediekommentering. Eg føler ikkje det er heilt nok. Fyr i peisen, te og film er prøvd (ikkje film, gidd ikkje film, men nokre episoder Californication for å minne meg på at sol og varme ikkje løyser alle problemer). Noko manglar.

Kan hende manglar noko fordi alt føkkings manglar. Eg har slutta å røyke igjen. Eg er i fasen der alt er pointless, menn flest er misogyne drittpakker, kaffi er bittert skvip og sancerre stinker av lakk og lim.

Eg prøver å huske kva som gjer meg mild og konstruktivt innstilt. Kva som normalt er gledeleg. Einaste som virkar er å trene. Gå tur med Miriam Makeba på øyrene og ein schwung i hofta som ingen av dei andre har, trass silande regn og kyr som blir rare i tussmørket og lår som svir.

I følge ein kollega kjem eg snart til å bli lokalkjent som ho der som går og går. So be it.

Så lenge eg ikkje begynner med pannebånd. Ser du meg med pannebånd, er det heilt i orden å stoppe meg og gi meg ein røyk.

Det er berre få forfattarar, og sidan Bergljot Hobæk Haff altså utelukkande menn, som interesserer seg for store spørsmål, er Gert Nygårdshaug sitert på i Dagbladet.

Jasså, du? Så dine bøker handlar om Viktige og Store ting, mens alle damene berre skriv om erotikk og samlivsvanskar og barndom?

Eller kanskje du ikkje gidd lese så mange damebøker?

Ta deg ei bolle, Gert. Og les gjerne nokre bøker samstundes.