Er dette verkeleg meg? Er det mitt liv? Er det eg som har skuld i at dette er som det er?

Har eg opphavsrett på desse vala eg har gjort?

Finnes eg?

Kva er fri vilje, når det ikkje er reelle dilemma, berre val mellom udugeleg og mogleg?

Er dette min blogg, ein stad eg kan skrive kva eg vil? Korleis kan det vere det, så lenge det finnes nokon som les?

Er eg aleine? Ropar eg hjelp, men ingen kan høyre meg?

Er det naudsynt å finne svar?

Eg heng ikkje saman. Eg går på jobb, er konsentrert og engasjert, gjer det eg skal, av og til meir og mindre, eg fungerer. Eg kjem heim, eg hentar guttungen på SFO, eg smiler når han kjem springande, “eg blir så glad når du kjem springande” seier eg, speglar det som skjer, og meiner det, “det er fordi du elsker meg på ekte” svarar han og set seg i bilen. Eg bakar julekaker, vaskar kjøkenbenken, eg lagar peparkakehjarter og vaskar vindauga før eg heng dei opp.

Eit godt menneske, eit menneske som har gleder, som tek ansvar, som lever i ein kjærleg familie. Som kan kose seg med eit glas raudvin foran peisen. Vakkert. Slik det skal vere, burde vere. Slik det er.

Kvar gong eg opnar laptopen blir eg sint. Rastlaus. Går i loop mellom fb, twitter, underskog, forum, forum, epost, nettaviser. Eg har ikkje glede av det, det døyver raseriet, midlertidig. Eg opnar dokumentet, eitt av dei. Det er her inne eg skal skrive, skjermen er nesten kvit, ramma er smal. Eg får lyst til å kaste opp, kaste skjermen, kaste pcen skrike. Eg gjer ingenting, sit still og stirrar, held ikkje, held ikkje, skriv ikkje, tenker ikkje, hatar alt, hatar jobben min, hatar julekakene, hatar livet, hatar jula, vil reise meg, reise vekk, drikke meg dritings ein stad som er varm og kor eg kan røyke inne og ute.

Eg røyker ikkje.

Eg skriv ikkje.

Eg drikk meg ikkje dritings.

Eg bakar julekaker og har det fint med ungane, fyrer i peisen, går på jobb, les aviser, støvsuger.

Eg heng ikkje saman.

Morgenbladet har i dag via to av sine omfattande kommentarar til farsrolla.

Den eine av Simen Sætre, som har sett på barnetv, og meiner Linus i Svingen framstiller den moderne far som eit tåpeleg mannebarn, fordi Marvin i serien er tildelt karaktertrekk som tilsvarar ein femåring. Derifrå meiner Sætre me kan reflektere litt kring farsrolla som i følge Sætre har utvikla seg slik:

Fra å være et respektert familieoverhode med naturlig autoritet og vetorett i alle saker, synes Far å ha falt kontinuerlig i tiår etter tiår, inntil dette foreløpige bunnivået med Marvin faller parallelt med – og legger grunnlag for – Ap-representant Gunn Karin Gjuls utspill sist uke om at enslige kvinner må kunne få kunstig befruktning.

Eg har opplevd at fedre i større og større grad tar del i barneoppdraging, og tar del i barna sin kvardag. Slik påverker fedre barn i større grad enn dei nokonsinne kunne gjere om dei sat og gøymde seg bak avisa.
Eg og Sætre snakkar kan hende ikkje same språk når me snakkar om makt og autoritet. Eg vil derfor vere særs tydeleg: Slik eg ser det er barn er ein enkel og takknemleg storleik når ein skal måle i kor stor grad ein påverker dei. Den som er der påverker. Den som gjer lekser med dei, styrer dei gjennom rutinar, rådgjev og lytter, hjelper og masar, er den som set seg i maktposisjon. Den distanserte sjefen som kjem innom og bjeffar litt i sjutida blir aldri anna enn ein fjern konsernleiing som ingen lyttar til verken i det daglege eller i viktige spørsmål kring riktig og galt.

Rollekarakteren Marvin er ein vaksen som oppfører seg som eit barn, eit lite barn. Det er rett nok ikkje mange silke kvinnelege karakterer i barnelitteratur eller film, men me har då ei bok heime med ei mamma som oppfører seg barnsleg. Ungane likar den godt. Dei likar mr Bean også, og Herr Hikke, og desse manipulerande og umodne leirfigurane som stjeler godteri og frukt frå kvarandre.
Avvik frå normen er humor, og dersom Marvin var den nye Far ville han ikkje vere morosam for nokon. No sit ungane og krøller tær og ler og ropar “nei, nei, nei” når Marvin gjer ting ein kan forvente av eit barnehagebarn.
Rekasjonane deira tyder ikkje på at Far er blitt det nye Barnet.

Men Simen Sætre er ikkje aleine om å bekymre seg for farsrolla, og han er jaggu heller ikkje aleine om å tillegge Ap-representant Gunn Karin Gjuls utspel om assistert befruktning for einslege kvinner normativ vekt.

Debattredaktør i Morgenbladet, Marit K Slotnæs, gjer ei endå merkelegare øving enn Sætre sin oppheving av Marvin til den nye Far.

Ho startar med å minnast ei kresen venninne, tenker litt på kor mange kresne ungar som får viljen sin i dag, og kor vanskeleg det er å snakke høgt om. Så er ho kjapt innom kor mykje meir heime med ungane fedrene er, og vips er me over på den detroniserte mannen, som ikkje trengs i befruktning eller oppdraging. Eg følger verken logikken eller resonnementet, så det er vanskeleg å finne ut av kva som gjekk galt her.
Det er nok riktig at den nye barneoppdraginga er prega av meir forhandling og mindre tydelege vaksne. Eg ser ikkje heilt kva samanheng dette har med verken at far har nokre vekers permisjon med baby, eller at far er redusert til spermdonor.
Kan hende skal eg ikkje henge meg opp i utgangspunktet hennar: Dei kresne (og me antar: dårleg opdratte) ungane no til dags.

Hovudpoenget hennar ser ut til å handle om assistert befruktning.
I ein bisetning tar ho avstand til “Nina Karin Monsens skingrende retorikk”, men i det følgande er det vanskeleg å få auge på kva det er ved Monsen sin retorikk Slotnæs skulle vere usamd i. For her er det samrøre av foreldreroller, kjønnsnøytrale ekteskap, anonyme sæddonorar, og gråtande born som spør om far er ei sædcelle, i kjent Monsen-stil.

Og den som burde ta grep her, er visst mannen:

Det er å håpe at Jens Stoltenberg i dette spørsmålet viser seg som mannen i huset.

Noko menn kanskje då har slutta med, etter dei begynte å vere meir saman med ungane sine?

Saman står desse to kronikkane og skin i sin eigen kjønnskonservative retorikk. Meininga var kan hende å seie noko om forslaget om assistert befrukting for einslege kvinner. Det skulle eg gjerne sett Sætre og Slotnæs sable ned.
Dessverre kom dei i staden til å ytre ønske om å gjenreise mannen som absolutt autoritet i familien, og antyde noko om at Morgenbladet meiner at det er fornedrande og øydeleggande for menn, born og samfunnet at me har fått likestilling og menn som deltek heime.

**** Red.06.12.09: Lurt tips frå lesar:****

Eg kan faktisk berre handle mi eiga bok i bokhandel her eg bur, signere og sende i posten, så om du vil ha signert bok før jul er det ikkje for seint. Men då må du altså sende postadressa på ktofte@hotmail.com og ikkje på twitter eller facebook eller blogg, så er eg sikker på at eg har oversikt! Ein bunke bøker allereie sendt i posten, takk for interessa, finaste folka!

*****

På torsdag skal eg lese på Litterturhuset. Eg er ikkje den einaste, og det er på sett og vis bra, men me er 24 debutantar og det er strengt tatt i overkant. Anyway: Om du bur i Oslo og hadde tenkt deg å gi Song for Eirabu i julegåve til nokon, er det eit veldig bra tidspunkt å få ei signering. Om du ikkje bur i Oslo, og har vore inne på liknande tankar, så er det faktisk framleis eit godt tidspunkt, for eg skal stikke oppom forlaget og signere litt mens eg først er i Tigerstaden. Siste sjanse før jul folkens, så send meg ein epost på ktofte@hotmail.com, så ordnar me noko. Og for alle andre, som berre vil høyre folk lese frå debuthjartebøkene sine, så kan me sitje tindrande og lyttande i same sal på onsdag og torsdag. Eit helvetes maraton, men eigentleg fint likevel. Det er Helene Uri som skal presentere boka mi, eg håper ho likte den. :skjelve:

Når eg er dritlei av alt og angrar alle valg eg har gjort, fordi eg heller ville hatt fridommen til å drive meg sjølv høgt eller lågt eller kor faen eg vil, når eg angrar alle band eg har knytt til andre, alle lån og plikter eg har knytt meg til, alle forpulte kontraktar eg har underskrive både bokstaveleg og relasjonelt.

Då kan eg ikkje gripe til ein sosialt akseptabel ide om at eg eigentleg er ein 1800-talsmann. Eg kan ikkje seie: Slik har eg det fordi eg er mann. Fordi eg frå naturen si side eigentleg skulle jakte og forføre og stikke av. Fordi eg er mann, for faen, og det er jo derfor alt dette livet og ansvaret og keisemda er så kvelande for meg.

Nei, då må eg forhalde meg til slikt jævla skvip som dette, og få i fleisen at ikkje nok med at eg er så jævla lei alt eg har valgt, men det er faenmeg UNATURLEG at eg er lei også.

Fuck deg, Stian Landgaard.

Du har ingen rett. Ingen jævla rett til å uttale deg om meg og mitt liv og mine kjensler og mine valg og kva som er naturleg for meg.

Eg er kvinne. Eg er forfattar. Eg har ungar.

Og eg vil kverne deg i kjøttkvern og mate duene med deg.

Eg vaknar opp til eit Noreg som dels jublar over fire nye år med Jens, og dels fortviler over manglande regjeringsskifte.
Kva handla eigentleg dette valget om?
Eine eller andre statsministeren?
Skulle tru det.

Folk har slurpa i seg nyhende om skjørtelengder, mobbing av feite Erna, underskrifter frå sinte Lars og evig bitre Siv. Det har vore personfokus, det har vore regjeringsfokus, det har vore snakk om kva det eine og det andre partiet eigentleg ville svelge av kamelar om dei kom i posisjon til makt, og overskrifta har vore TAKTIKK under heile valkampen.

Kva handla dette valget om?
Sånn heilt eigentleg, når partiprogramma er pakka vekk, stemmene talt opp og mandata fordelt?
Handla det om det eine eller andre trynet på skjermen? Eine eller andre taktikken og hestehandelen?

Sjølvsagt gjer det jo ikkje det. Det handlar om den jobben politikarane skal gjere dei neste 4 åra.

Det er fire år til me kan skifte ut dei som no sit på stortinget. Fire år til me igjen har lov til å velge.

I 2009, etter 25 år med aukande medvite og kunnskap om miljø, om klima, om kva gift med puttar i oss sjølve og verda me bur i, med stadig aukande kunnskap om samanhengen mellom fattigdom, krig og manglande ressursar, overforbruk, energimangel og bioteknologi.

Kva velger folk i Noreg? Eit av verdas rikaste land, kanskje det einaste landet som kom seg velberga gjennom finanskrisa og framleis er frie til å velge utan å engste seg for verken krig eller livsfarleg fattigdom i eige land?

Kva gjorde me?

Det var to parti som hadde ambisjonar om å prioritere miljø. Velgarane kunne velge mellom eit sosialistisk alternativ, og eit borgarleg. Begge framsto som stabile, trygge, fornuftige parti i resten av programma sine, ingen ting å skulde på. Ingen væpna revolusjon eller rasistiske utspel eller religiøs fanatisme. Berre to fornuftige, greie, forståelege parti og miljø i fokus. Velg sjølv: Sosialistisk løysing på miljø med mykje statsinnblanding? Velg SV. Borgarleg løysing, med fokus på fridom og næringsliv? Velg Venstre.

Kva valgte folket?
Kva valgte Noreg?

Desse to partia, som var dei einaste som hadde fokus på verdas viktigaste problem, på utfordringane som kan gjere eg og du til epidemiramma fattiglusar i eit krigsherja land om me ikkje tar oss saman, fekk 10% av stemmene. Til saman.

Eg er ikkje sint.
Eg er frykteleg, frykteleg lei meg.

Poor girls blue dress

Fredag, sola skin og eg skriv.

Om eg ikkje skal skrive, så skal eg gå tur. Derfor berre litt tvilsam rosablogging i dag.

Høyrt om www.etsy.com?

Der selger folk ting dei har laga. Alt mogleg.

Du kan til dømes kjøpe kjolar som folk har sydd. Slike kjolar som det berre fins ein av. Av og til ser ein slike kjolar og tenker at ein skal tenke meir på det. Det kan du ikkje på etsy. For då har nokon andre kjøpt kjolen og den er borte for alltid.

Derfor er etsy akkurat som kunstgalleri.

Det er mykje rart, mykje stygt, mykje inspirerande.

Og om du ser noko du MÅ ha bør du kjøpe det.

Brukt kjole med knappar og belte som er brodert på

Dei siste dagane har vore slitsame for alle som blir irriterte på tiltak som setter folk i tronge, ubekvemme båsar ut frå kva kjønn dei har.
Forlagsbransjen har fått eit såkalla kvinneforlag, som satsar tungt på lettlese erotikk.
Til helga slår Disney saman to av sine kanalar (Toon, der dei klassiske Donald og Langbein regjerer i gammal og ny form, og Jetix, kanalen for moderne japanskinspirerte fantasyseriar/manga-action) til ein ny guttekanal. Heimesida til den nye kanalen er pynta med skateboard og sprettballar, og mange jenter sine disney- og manga-favorittar blir no putta i ein “dette er for gutter”-kanal.
BarneVakten, som skal passe på at det som skjer i mediene er greit for barn, fastslår at Disney har heilt rett i at gutar og jenter liker forskjellige ting.

– Gutter og jenter har ulike medieinteresser. Dette gjelder ikke bare TV-mediet, men digitale medier generelt, sier BarneVaktens daglige leder Øystein Samnøen.
– Jenter er gjerne mer sosialt- og nytteorienterte enn gutter. Gutter søker i større grad underholdning, utfordringer og spenning, mener Samnøen.

Dette er slett arbeid frå BarneVakten, som burde vere meir bevisste på korleis born er utsatt for massiv kjønnskategoriserande marknadsføring. Dette gjeld alt frå tidlegare kjønnsnøytrale LEGO til klistremerker og ryggsekkar.
I Stavanger har undertøysbutikken Dick & Daisy denne veka reklamert i vinduet for «Din første BH. Fra åtte år og oppover.» Vindusreklamen blei fjerna etter media viste interesse.
Det har gått nokre år sidan fleire av dei store kjedene trakk tilbake babybikinien etter påtrykk frå publikum. Det hjalp å irritere seg dengong, det hjalp å irritere seg no. Men det hjelper berre om me gjer noko med irritasjonen: Stiller spørsmål og er medvitne forbrukarar.

Sjølv om jenter som gruppe ser ut til å velge sosiale verktøy på nett, treng me ikkje pakke dei inn i rosa glitter i alle samanhenger. Sjølv om mange gutar har godt av å springe frå seg i friminutta, treng me ikkje utpeike sport som ei guttegreie.
At det på gruppenivå fins forskjellar mellom kjønna gir ikkje oss vaksne rett til å kjønne alle aktivitetar, klær, leiketøy og tv-program for ungane våre. Og det gir oss ingen rett til å kjønne alle personlegdomstrekk eller preferansar.

Det er ikkje slik at ungane sjølv ikkje merker kva som skjer. Ungdomsskuleelev Maren Veim skriv:

Det er også vanskelig å skille seg ut! Hvis du er en gutt så kan det være vanskelig å innrømme at du liker feminine ting fordi du er redd for å bli stemplet som homo.
Sånn sett er det jo litt greiere å være jente for det å være litt maskulin kan bare være tøft i noen miljøer.

Det med miljø er også viktig for hvordan jenter og gutter blir behandlet i forhold til hverandre.
Hvis du er i et litt gammeldags miljø som mener at guttene skal gjøre alt det tunge arbeidet og at jenter er så hjelpeløse, så gjør jo det at det blir sånn; hvis jenter aldri løfter litt tungt blir vi jo ikke sterkere og hvis vi alltid blir passet på og aldri får gjøre noe selv så blir vi jo hjelpeløse!

Me vaksne velger. Me har makt over kva me velger å kjøpe, og marknadsføring handler om å få tak i våre pengar.
Og berre eit enkelt spørsmål fekk butikkeigaren i Stavanger til å fjerne reklamen for barne-bh-ar.
Det nytter å tenke. Det nytter å spørre. Det nytter å velge.

Eller me kan la borna våre vekse opp i den tru at det fins svært avgrensa og tronge rammer for kva kvinner og menn kan seie, føle, meine og gjere.

Vårt valg.

Bileta er henta frå Revolusjonært roteloft som presenterte Jeyoong Meyon sitt kunstprosjekt for norsk bloggpublikum i fjor haust.

Vil du la denne gjengen definere kva som passar seg for kjønnet ditt?

For to år sidan lanserte tvNorge ein tv-kanal for kvinner. Ikkje for folk som likte romantiske filmar, dramaseriar, livsstilsprogram og talkshow, men ein kanal for kvinner.
No er lanseres Silke, eit forlag av og for kvinner. Kva skal dei drive med? Første bokhausten deira er prega av lettleste og erotiske bøker. Ikkje fordi dei er eit kommersielt forlag som satsar på eit publikum for lettlest og erotisk litteratur, men fordi kvinner kjøper flest bøker, og det er på tide med eit eige forlag for kvinner.

Men kva bøker er det kvinner kjøper mest av, då?

Er det ikkje kvinnene som held liv i tekstdrivne og vanskeleg tilgjengelege bøker om folk som ligg i fosterstilling og teiknar sirklar om seg sjølv? Eller korleis var det no igjen?

Det er heilt greit å satse på bøker det er ein marknad for, tv det er ein marknad for, og det fins sjølvsagt kvinner som berre vil lese om puling og kvinner som berre vil sjå Jane Seymour på tv.

Men la no for helvete vere å kalle dette kvinnelitteratur og kvinnefjernsyn. På same måte som spionromanar ikkje er mannelitteratur eller at fotball er mannefjernsyn. Det fins menn som ikkje les Wilbur Smith, og det fins menn som ikkje ser sport på fjernsynet, det fins kvinner som elskar John le Carré og det fins kvinner som har sesongkort på stadion.

Det er veldig enkelt. Berre gi faen i det der.