Eg les Ragnar Hovland sin «Fredlaus». Eg klarar ikkje seie treffande og kloke ting om litteratur, derfor viser eg det berre fram og lar det tale for seg (Ragnar: Om du les dette så håpar eg du skjønar at eg berre vil at alle skal lese boka di, og ikkje slår meg i hovudet med kopirettane dine).

«Eg såg det på ansikta deira. Eg er ikkje dum. Eg såg også at søstrene mine såg ut som dei hadde gråte. Ting heng saman. Eg hadde jo merka i lang tid at det var noko, men eg hadde tenkt på andre ting.
– Mor di og eg, sa far.
– Ja vel, sa eg.
   Mor og far såg på kvarandre. Yngstesøstera mi såg ut som ho skulle til å gråte att. Ikkje gråt, ville eg seie. Det er det ikkje verdt.
   Men sjølvsagt er det det.
– Vi har bestemt, sa far.
Denne gongen sa eg ingenting.
– At det er best vi … at det er best vi …
   Han såg på mor som om han håpte på hjelp.
– Går frå kvarandre? sa eg. – Er dét uttrykket du leiter etter?
Far såg frykteleg lei seg ut, som om det skulle hjelpe på noko.
   Han såg også ganske gammal ut, litt halvfeit, når han sat slik delvis i skuggen, og det ville han ikkje orke at eg sa til han.
– Vi har funne ut at det er det beste for alle, sa mor. – Vi er framleis venner, og …
– Eg trur eg har høyrt det eg treng å høyre, sa eg. – Eg skal berre pakke sakene mine. Unnskyld meg ein augneblink, det skal ikkje ta så lang tid.
Mor og far såg på kvarandre. Søstrene mine såg på meg.
– Kva meiner du? sa far.
   Eg gjekk opp på rommet mitt og drog den store sekken ut av skåpet. Den lukta småsurt, men her hadde ein ikkje tid til fine fornemmelsar.
   Kva for årstid har vi? tenkte eg. Vår, kom eg fram til etter å ha tenkt meg om litt. Sein vår. Snart sommar. Det gjorde det heile lettare. Eg stappa oppo så mykje klede som eg trudde eg ville trenge den nærmaste veka eller så. Nokre bøker måtte eg ha, sjølv om det kanskje ikkje blei så mykje lesing, og munnspelet. Eg såg over kor mykje pengar eg hadde. Det var ikkje all verda, men eg kom då heller ikkje til å trenge så mykje. Det var ikkje pengar ein trong mest av der eg skulle. Eg tok med meg soveposen og gjekk så med faste steg ned i kjøkenet for å finne meg litt mat. Mor og far og søstrene mine var ikkje å sjå, men eg høyrde røystene deira. Eg syntest nok litt synd på søstrene mine, som ikkje lenger skulle ha meg til å ordne opp for seg, men det var no ikkje eg som hadde bestemt at det skulle bli slik. Og kanskej ville dei vekse på det. Kanskje ville dei utvikle eit sinne dei kunne bruke til noko.
   Eg tok med meg ein pakke pølser, margarin og eit halvt brød. Fyrstikker, kom eg på. Fyrstikker var viktig. Og ein god kniv. Den eg hadde fått av onkel Severin til konfirmasjonen. Eg grov også fram ein klase bananar og eit eple og ein pakke kjeks. No måtte det snart vere bra.
   Då eg sto ute i gangen og drog på meg jakka og joggeskorne, kom far min ut frå stova.
– Kan du fortelje oss kor du har tenkt deg? sa han.
– Det kan eg nok ikkje, sa eg. – Mine vegar kjenner frå no av ingen. Det vil gå mange rykte, mange vil hevde at dei har sett meg på aude fjellvegar og framfor bensinstasjonar i regnvåte og dystre kveldar, men desse skal de ikkje feste nokon lit til. Eg kjem aldri att. Kvar gong eg kjem til ein ny by vil eg vite at her kan eg ikkje bli lenge, og eg vil snart riste støvet av føtene mine.
– Slutt med tullet, sa far. – Ikkje gjer dette verre enn det alt er.
– Det er vel ikkje eg som gjer noko verre, sa eg. – Det er vel heilt andre som har gjort ting verre her, etter det eg kan sjå. Farvel, du som ein gong var far min og ikkje er det lenger. Hels til ho som ein gong var mor mi, og til dei som eg framleis vil kalle søstrer, og som eg skal bevare eit godt minne om.
   Eg lukka døra forholdsvis hardt etter meg, men ikkje så hardt som eg eigentleg hadde planlagt. Eg gav meg til å gå nedetter vegen. Sola hang lågt på himmelen, det var eit eige lys rundt meg, og lufta var friskare enn eg hadde kjent ho på lenge.
   Langt borte ein stad, i ei heilt anna verd, høyrde eg ho som ein gong var mor mi rope namnet mitt, og det var gråt i røysta hennar, men eg snudde meg ikkje. Eg hadde sett henne for sist gong.»

Er det ikkje fint? *lukkeleg*

Advertisements