Virrvarr har utfordra meg og andre til å engasjere oss i fildelingssaka. Greit, her kjem det.

Eg forstår at ungdommar med dårleg råd lastar ned gratis film og musikk, kopierer lærebøker og lar vere å betale NRK-lisens. Eg har vore der sjølv.

No betaler eg for filmar, bøker og musikk, og eg betaler lisens. Fordi det er rett, og fordi eg har råd, og fordi eg er blitt vaksen og då stig ein eit level når det gjeld å ta ansvar og gjere opp for seg.

Eg var på kafe med Virrvarr for nokre dagar sida. Ho refererte til eit døme kring fildeling som nokon hadde komme med: At om Sponheim var for gratis fildeling, så kunne dei jo berre stjele sauene hans og så kunne han sjå kor kjekt det var. Men det var ho uenig i, for greia måtte vere å samanlikne med å putte sauene til Sponheim inn i ein boks og kopiere dei uendeleg opp, og stjele kopiane.

Musikk og bøker er ikkje sauer, og verken sauestjeling eller sauekopiering er særleg gode metaforar når eg skal forklare kvifor eg nesten kvar einaste veke går på den lokale dvd-sjappa og kjøper ein ny film, eller kvifor eg går i bokhandelen og kjøper bøkene mine.

Musikk og bøker er åndsverk. Nokon har brukt jævleg lang tid på å lage kvart einaste åndsverk. Eg har no brukt to og eit halvt år på å skrive Song for Eirabu. Halvanna av desse åra har eg ikkje vore i arbeid, og skrive heile dagane. To redaktørar, to konsulentar og ein språkvaskar har lagt ned mange timars arbeid i å lese, tenke og kommentere. Eg har reist med fly til Oslo og vore på kurs to heile arbeidsdagar for å gjere plottet betre. Eg har reist med fly til Oslo og teke meg fri denne veka, for å jobbe meg gjennom tilbakemeldingane frå språkvaskaren. Om ein månad må eg gjere det same med korrekturen. Eg har laga eit kart som skal stå framst i boka, og det aleine har krevd to vekers arbeid til saman, i tillegg til alle timane arkitektmannen min har brukt på å få kartet ferdig og proft.

Kva boka har kosta forlaget til no, i arbeidstimar for redaktørar og konsulentar, forsideillustrasjon, samt flybillettar og hotellopphald for meg, i tillegg til det som vil komme av betaling til trykk og pr-arbeid for å få boka synleg og solgt, anar eg ikkje. Gratis er det i alle fall ikkje.

Eg har i alle fall tapt over 600 000 i arbeidsinntekt, i tillegg til tapte sosiale rettar og pensjonspoeng, i tillegg til uendeleg mange kveldars arbeid.

Eg kjem aldri til å få desse pengane tilbake. Eit realistisk estimat vil vere at boka blir innkjøpt til biblioteka, og eit litt optimistisk estimat vil vere at den selger 1500 eksemplar, og det betyr ei utbetaling på omlag 110 000 kroner til meg som forfattar. Eg har allereie fått eit forskot på 80 000, så eg kan forvente at eg får 30 000 kroner når oppgjeret er ferdig ein gong til neste år. Dette er kva ein litt optimistisk debutant kan håpe på.

Klart det fins bøker som selger meir, klart det fins musikarar som selger svært mange plater, og klart dei som lagar film tener penger på at folk går på kino.
Og klart nokre forfattar får andre oppgåver som å skrive kronikkar, og å reise rundt og halde foredrag. Men då er det faktisk desse tinga dei får betalt for å gjere, som vanleg arbeid, og ikkje ein slags spin-off ein sit heime og innkasserar.

Men primært fins det berre ein måte me som lagar åndsverka på kan få pengar for arbeidet vårt: Nokon må vere villige til å betale for kopiane av åndsverket.

Så eg betaler skatt med glede, for då bidreg eg til fellesskapet, eg betaler lisensen min for at NRK skal kunne lage andre program enn reality og sende såpeseriar, og eg betaler for kopiar av åndsverk, fordi eg ønsker at det skal komme fleire.

Ein kan flire godt av meg, som er så jækla dum og gjev bort pengane mine når det meste fins gratis på piratbay.

Men ingen flirer den dagen me sit att med Disney og Beyonce som målestokk for korleis all kultur skal vere.

Advertisements