Kva skal eg lese?
Eg spør mor mi. Ho har nyleg lese ei bok som ho fekk anbefalt av ei venninne. Mor mi har hatt boka eit par månader, det tok litt tid frå ho fekk den i hende til ho begynte å lese. Venninna hadde også boka på nattbordet nokre månader før ho las den. Ho hadde igjen fått den anbefalt av ei anna venninne.

Den litterære jungeltelegrafen er ein langsam form for marknadsføring. Folk brukar tid på å lese, dei anbefaler til nokre få, som også brukar tid på å komme i gang med å lese. Til gjengjeld er dette litteraturformidling eg likar. Anbefalte bøker treng ikkje vere bestselgarar, dei treng ikkje vere skrivne av damer med store auge og store pupper, eller av vakre, unge menn med trutmunn. Anbefalte bøker treng ikkje å ha fått riksavisene si merksemd, eller god plassering i bokhandelen. Anbefalte bøker har sitt eige liv, frå lesar til lesar.

Men før lyden av trommene når fram til meg, er boka borte frå bokhandlarhyllene. Eg må på biblioteket og skrive meg på venteliste. Eller få låne av mor mi, som har lånt av ei venninne.
Kvifor er det slik? Det er berre eit fåtal bøker som får mykje merksemd i pressa, og bøkene som langsamt blir marknadsført gjennom jungeltelegrafen har då også eit salgspotensiale?

Cecilie Naper forklarer: «Gjennom den bransjeavtalen som sto fram til 1997, hadde de store bokhandlerne forpliktet seg til å føre alle de (den gangen) 3000 titlene som kom ut hvert år, mens 70 prosent av norske bokhandlere forpliktet seg til å føre alt som kom ut av ny norsk skjønnlitteratur. De bandt seg til å lagerføre denne litteraturen i tre år. I dag er situasjonen snudd på hodet. Samtidig som det totale antallet bokhandlere har vokst fra 434 til 647, er tallet på de litterært velassorterte bokhandlene redusert fra 305 til 149. Bare 25 prosent har lagerplikt, og den er redusert fra tre til ett år. «

Ho fortel vidare at dei velassorterte bokhandlarane no er auka til 300, men bøkene har framleis kort levetid i hyllene. For kort for jungeltelegrafen. For kort for meg, som får anbefalt bøker som blei utgjeve for to år sidan.

2009debutantar

Vårens debutantar illustrerer artikkelen. Fin gjeng, ikkje sant?

Advertisements