Handlegata er rein om morgonen, husveggene skinande kvite, reklameboard med vakre kvinner. Banken er sval, kvinna i lys bluse smiler slik eg ventar det: Ikkje eigentleg høfleg eller hjarteleg, meir mekanisk slik kvinnelege bankansatte smiler verda over. Bilar pent parkert der dei skal, ei eldre dame med høghælte, vonde sko, ho nektar å gi slepp på eit ekko av heit ungdom eller stil, ho går med hunden sin i band og latar som ho ikkje ser når den let ein svart, tynn drit krølle seg rett utanfor fortauet.

Alt ser vanleg ut. Gjenkjenneleg. Ryddig, og greit. Uhøflege folk. Vennlege folk. Unge menn i chinos og lyseblå skjorter. Unge kvinner med hårlokkar nedetter ryggen. Du treng ikkje sjekke, du veit det er der, alt saman: Legar, advokatar, ingeniørar, kaffibarar. Alt du ser liknar noko du kjenner, så du reknar med at rundt neste hjørne vil det komme fleire gjenkjennelege gater, fleire bilar og folk og lyktepælar og kioskar på hjørnet.

Du kan vere der, arbeide der, feriere, slentre rundt. Du kan ete isen din på ein benk ved strandpromenaden og kjenne deg trygg.

Du møter mennesker. Du snakker med dei. Alle oppfører seg heilt vanleg.

Du kan bli kjend med dei, besøke dei heime, få servert god mat, prate om kven som burde fått nobelprisen i litteratur, eller om heterofile og homofile diskriminerer bifile med den normative monofilien sin, om ingefær og mango kan ha noko med kvarandre å gjere til dessert. Eller du kan krangle med dei om ei skrape i bilen. Alt vil føregå meir eller mindre som du ventar deg, i alle fall når du har komme forbi den bittesmå kulturelle forskjellane. Du vil vakne om morgonen der og tenke at du er heime.

Berre av og til, på ein fjern, rar, draumeaktig måte vil det streife deg. At alle du møter som er i slutten av førtiåra, mannen bak rattet på bilane som køyrer forbi, apotekaren med gråstenk i håret, bankfunksjonæren, bærer på ein felles løyndom.

Så veldig mange av dei blei fødd det året fedrene deira var borte ei tid.

Og sønene og døtrene deira har noko dei ikkje kan snakke om.

Besteforeldra deira snakkar, men ingen orkar høyre meir om det dei opplevde i si tid. heldigvis er dei snart stille. Dei døyr av alderdom no. Så kan det bli stilt. Så kan dei få feie gatene, opne og lukke butikkar, bankar, skular, feire brudlaup, stryke til eksamen, skilje seg, kjøpe seg ein is.

Generasjon. Etter generasjon. Etter generasjon. Kva gjer det med eit folk? Kva gjer det med ein sivilisasjon? Kva gjer det med eit menneske?

Ingen orkar å snakke om det. Ingen orkar å ta det inn over seg.

Bileta blir for nære, krampen i magen for smertefull.

Her er ein film som let deg orke. Bashir tar vare på deg, så du skal orke. Sjå den på ein kino nær deg.

Advertisements