Frå gudinne til langbeint gud på 1000 år

Me klypper frå Norges historie (Aschehoug, 1910): «De norske og de jyske horder [folket hordene kjem me attende til i neste blåggpost] dyrkede begge sin hovedgud Njord, den gamle Vanegud, som under navnet Nerthus alt nævnes af romerske skribenter og oprindelig var en gudinde, «den moderlige jord». Men i det gamle norrøne maal forsvandt i tidens løb alle hunkjøns u-stammer, bare hanskjønsordene blev tilbage. Hunskjønsordet Nerthus bled derfor til hanskjønsordet Niorðr, og den oprindelige kvindelige guddom blev til en mandlig gud.»

Njord er kjend for oss i dag som vaneguden som er far til Frøy og Frøya, – desse tre er dei vanane som kom til Åsgård etter vanekrigen. Det er spekulert mykje i dette med Nerthus og Njord, om dei kunne vere eit par, søsken, eller om dette var same guddomen.
Nerthus er kjend for oss takka vere Tacitus, ei kjelde som levner lite tvil om gudinnedyrkinga for nærare 2000 år sidan. Men Nerthus er altså forsvunne når me kjem til Snorre, og i staden har me Njord, som vel kunne vere ein noko bister fiskargud, med krefter som strakk seg over både hav og vindar, og fiskelukke med, men fine bein hadde han.
Då æsene hadde drepe jotnen Tjase for å berge Idunn (ho med ungdomseplene), kom dotter hans Skade rasande til Åsgård og ville at dei skulle gjere opp for seg. Ho fekk velje seg ein mann blant dei, og ho ville nok helst hatt Balder, søtnosen. Men æsene var smarte nok til å gjere det til ein festleg leik, der ho berre fekk sjå leggene til dei ho skulle velje blant. Og han med dei finaste leggene var altså Njord.

Ein kan altså skifte kjøn, men leggene vil alltid røpe ein.queenkilt.jpg

Advertisements